نامه امام صادق علیه السلام به شیعیان

توصیه ها و نامه های امام صادق خطاب به شیعیان در چگونگی تفکر و رفتار و تعاملات اجتماعی

6,400 تومان
دسته بندی: موضوعات کتب / معارف اهل البیت علیهم السلام / کتب الکترونیک
برچسب: 
مشخصات کتاب
معرفی کتاب
ارسال دیدگاه
مشخصات کتاب
موضوع اصلی : امام صادق
زبان کتاب : فارسی
نام نویسنده : محمدباقر انصاری
نام ناشر : دلیل ما
سال انتشار : 1398
نوبت چاپ : 6
شابک : 9789643979447
جلد کتاب : شومیز
قطع کتاب : رقعی
تعداد صفحات : 64 صفحه
وزن کتاب : 75 گرم
معرفی کتاب

نامه ای به دست ما رسیده که باید در خانه هر شیعه ای حضور یابد و سرمشق زندگی باشد. این نامه را حضرت جعفر بن محمد تفضل فرموده و دست بر قلم برده و نگاشته ای سراسر موعظه را همچون پدری مهربان برای فرزندانش نوشته و برایشان فرستاده است.

این کتاب شرح نامه ایست که امام صادق تفضل نموده و برای شیعیان نگاشته است. نامه امام مخاطب عام دارد و برای همه شیعیان با هر درجه از علم و معرفت نگاشته شده است. حضرت گاهی به مطالب اخلاقی می پردازند، و گاهی وارد مباحث اعتقادی می شوند. در فرازی حقوق اجتماعی را مطرح می فرمایند، و فرازی دیگر عبادات را سفارش می کنند، و گاهی کلیاتی از مبانی اسلام را بیان می فرمایند.
نامه حضرت با دیدگاه کلیات فکری تشیع، اعتقادات، عبادات، اخلاق، حقوق اجتماعی در 53 عنوان تقسیم شده که بعضی از آنها عبارتند از: کیفیت برخورد با اهل باطل، تقدم رضای خدا بر لذات دنیا، بطلان قیاس و فتوا به رای، علامات ظاهری شیعه، از حسد تا کفر، اسلام یعنی تسلیم، امامان هدایت و امامان ضلالت.

این کتاب از دو بخش تشکیل شده است؛ نویسنده در بخش نخست این کتاب پیراموان نامه امام صادق ، منابع و اسناد این نامه توضیحاتی داده است و در بخش دوم این کتاب نیز متن و شرح نامه امام صادق آورده شده است.
در پاره‌ای از بخش نخست این کتاب می‌خوانیم: اگر امروز با دوری از مدینه، از حضرت امام جعفر صادق می‌خواستیم برای ما نامه بنویسند و طی آن دستور العمل زندگی را به ما بیاموزند؛ چه می‌کردیم؟ آن نامه را با خط زرکوب به دست همه شیعیان می‌رساندیم تا شیوه حیات طیبه را که مستقیماً از دست‌خط امام معصوم به دستمان رسیده، سرلوحه برنامه‌های روزانه‌مان قرار دهیم.

نامه برای جعفری مذهب‌ها!
باید بدانیم کسی چنین نامه‌ای را از امام درخواست نکرده؛ بلکه خود آن حضرت تفضل فرموده و دست بر قلم برده؛ و این نوشته سراسر موعظه را همچون پدری مهربان برای فرزندانش نوشته و خود برای آنان فرستاده‌اند.
در این نامه، حضرت جعفر بن محمد که به نام او جعفری مذهب هستیم ـ با خطاب‌های شیعیان خود را صدا زده‌اند که شخصیت عظیم الهی آنان را نشان می‌دهد، و حضرت به پیروانشان می‌آموزد که جایگاهشان را نزد پرودگار بدانند.

خواسته‌های امام  درباره آن
امام با دلسوزی تمام این نام را نوشته و آن را «ادب نامه اهل بیت » اعلام کرده و فرموده‌اند:‌ «هذا ادبنا ادب الله»
سپس از شیعیان شش درخواست کرده‌اند، که درباره این نامه را مراعات کنند:
به محتوای آن ایمان داشته باشند؛ در آن دقت کنند و مطالب آن را بین خود مورد مذاکره قرار دهند؛ بدان عمل کنند تا آثار ان را در زندگی خود نشان دهند؛ از آن نسخه برداری کنند و آن را به دست دیگران برسانید؛ هر از چند گاه بدان مراجعه کنند و بار دیگر آن را مطالعه کنند و آن را به فراموشی نسپارند و مبادا آنچه به صرفه آنها است عمل کنند، و آنچه با هواهای نفسانی موافق نیست کنار گذارند.

فراز و نشیب‌های نوشته امام
نامه امام مخاطب عام دارد، و همه شیعیان با هر درجه از علم و معرفت باید آن را بخوانند. به همین جهت در فرازهای نامه تقسیم‌بندی خاصی در نظر گرفته نشده است.
امام گاهی به مطالب اخلاقی می‌پردازد، و گاهی وارد مباحث اعتقادی می‌شوند، در فرازی حقوق اجتماعی را مطرح می‌فرمایند و در فرازی دیگر به عبادات سفارش می‌کنند و گاهی کلیات از مبانی اسلام را بیان می‌فرمایند.

در یک مرور فوری در نامه حضرت، فراز و نشیب‌های سخن را چنین می‌یابیم:
الف. فرازهای آغازین
نامه با سفارش به وقار و پیروی از دین الهی آغاز می‌شود. آنگاه کیفیت برخورد با اهل باطل به شیعیان آموزش داده می‌شود. سپس مهار زبان به عنوان کلیدی به دست شیعیان داده می‌شود.
یاد خدا و توسل به درگاه الهی، برنامه جدی دیگری است که حضرت به ما می‌آموزند. سپس مهار هوس‌ها مطرح شده اینکه مبادا رضای خدا به خاطر هوای نفس زیرپای گذاشته شود. آمادگی و صبر در برابر ناملایماتی که از دشمنان می‌رسد، دستورالعمل بعدی حضرت است.
آنگاه سخن از بطان قیاس و نظر دادن در دین خدا به میان آمده و اینکه همه موظف به سوال از نمایندگان خدا هستند، و اتفاق نظر مردم هیچ ارزشی نزد خدا ندارد.
بعد از آن حضرت مراعات تقیه را مطرح کرده و سخن از محبوبیت ذکر و دعا در درگاه الهی به میان آورده‌اند، و از شیعیان خواسته‌اند و در راه اطاعات خدا و اجتناب از معاصی نفس خود را به زحمت بیندازند.

ب. اوج کلام
قله سخن به مواظبت در برخورد دشمنان می‌رسد، که به دنبال آن سفارش به پیروی ازآثار رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه معصومان فرموده‌اند، و صبر و رضایت نسبت به مقدران الهی را ضمیمه اصلی ایمان شمرده‌اند.
در مرحله بعد سفارش نماز نموده‌اند؛ وی بعد از آن احترام گذاشتن به فقرا و کمک به آنان را مطرح کرده‌اند؛ سخن بعدی دوری از تکبر و حسد و تجاوز به حقوق دیگران و همکاری در ظلم به مومن است.
در فراز دیگر پرداخت حقوق مالی شرعی از قبیل خمس و زکات را مورد سفارش اکید قرار داده‌اند. مساله جالبی که حضرت در فراز بعدی مطرح فرموده درباره کسانی است که با مراعات نکردن تقیه امام خود را به زحمت می‌اندازند! دقیقاً بعد از این فراز؛ مساله برائت از دشمنان اهل بیت مورد سفارش قرار گرفته است.
بعد از آن بار دیگر حضرت کمال ایمان را از یک سو با عبادت و از سوی دیگر با پرداخت حقوق مالی و از جانب سوم با مراعات تقوی اعلام می‌فرمایند.
در این جا حضرت قرآن را به عنوان مستند و پشتوانه ابدی اسلام سفارش می‌کنند و این که قانون نامه یک مسلمان باید کتاب الله باشد؛ و امر و نهی الهی از آن استخراج شود؛ تا تسلیم در برابر خدا ـ که اصل اسلام است ـ عملی گردد.
سپس مساله شفاعت را مطرح کرده‌اند که تحقیق این مساله با رضای خداست، و رضای الهی یا اطاعت از فرستادگان یعنی پیامبر و امامان به دست می‌آید، هرکس این پایه را نداشته باشد نوبت به شفاعت او نمی‌رسد.

ج. فرازهای نهایی
در مرحله بعد مقاومت و نترسیدن از دشمنان خدا و مواظب بودن نسبت به حلیه‌ها آنان مطرح شده و اینکه مبادا در راه احیای حق از آنان کمک گرفته شود. دیگر حضرت آن است که باید همیشه فاصله اهل حق و باطل حفظ شود و به یکدیگر مختلط نشوند. آنگاه حضرت تاکید کرده‌اند که باید دوستان خدا جمع خود را حفظ کنند و با دشمنان خدا مخلوط نشوند.
در اینجا حضرت با جمله‌ای امضای خود را بر آنچه نوشته نقش کرده و فرموده‌اند:‌«این ادب ماست که ادب خداست».
سپس بار دیگر از تکبر نهی فرموده‌ءاند؛ و در این رابطه به خلقت مومن و تمایل او به خیر، و نیز خلقت کافر و تمایل او به شر اشاره کرده‌اند.
در مرحله بعد صبر بر بلاهایی که از دشمنان می‌رسد و ملازمت آن با پذیرفتن ولایت خدا و رسول و امامان مطرح شده، و حضرت به ابتلائات انبیا و پیروانشان به بلاها اشاره کرده‌اند.
سپس فرق مومن و کافر را در پذیریش اسلام و اوامر الهی بیان فرموده‌اند. در آخرین فراز حضرت پیروی از خدا و پیروی از اهل بیت را ملازم یکدیگر دانسته‌اند، و اینکه پیروی نکردن از ایشان سرپیچی از اوامر خداست.

منابع نامه حضرت صادق
امروز ما قدردان دستان پر برکت محدثان و روایانی هستیم که این میراث ارجمند را در طول چهارده قرن، سینه به سینه و دست به دست حفظ کرده‌اند؛ تا در قرن پانزدهم اسلام آن را به دست ما رسانده‌اند.
محدث عظیم الشدن شیخ محمد بن یعقوب کلینی که برهمه شیعه حق عظیم دارد، در کتاب «کافی» متن کامل نامه حضرت صادق را نقل کرده است.
همچنین محدث جلیل شیخ حسن بن علی بن حسین شعبه حرانی در کتاب «تحف العقول» قسمتی از آن را آورده است.
محدث کبیر فیض کاشانی در کتاب «وافی» و محدث کبیر شیخ حر عاملی در کتاب «وسائل الشیعه» و علامه مجلسی در «بحارالانوار» متن کامل نامه را آورده‌اند.

ارسال دیدگاه

مطالب و کتب مرتبط

فهرست